Potpredsjednik bosanskohercegovačkog entiteta Republika Srpska Ćamil Duraković uputio je danas zvaničan zahtjev Misiji OSCE-a u Bosni i Hercegovini i ambasadama više država učesnica OSCE-a, kojim traži da jedna ili više država pokrenu Moskovski mehanizam OSCE-a s ciljem uspostave nezavisne međunarodne komisije za istragu sistemskih kršenja ljudskih prava Bošnjaka na području Republike Srpske.
Kako je navedeno, zahtjev se temelji na dugogodišnjim i kontinuiranim oblicima diskriminacije kojima su izloženi Bošnjaci, posebno povratnička zajednica. Među ključnim problemima istaknuti su uskraćivanje prava na obrazovanje na bosanskom jeziku, izrazito neravnomjerna budžetska raspodjela, minimalna zastupljenost Bošnjaka u javnim institucijama i zapošljavanju, neprocesuiranje zločina iz mržnje i govora mržnje, kao i institucionalno tolerisanje ili podrška glorifikaciji ratnih zločinaca i negiranju sudski utvrđenih činjenica.
Duraković je posebno naglasio da nastavak obilježavanja 9. januara, uprkos obavezujućim odlukama najviših sudskih instanci koje su taj datum proglasile diskriminatornim, predstavlja simbol i kulminaciju institucionalnog zanemarivanja prava Bošnjaka u ovom entitetu.
Kao dodatni alarm naveden je i nedavni incident ispred Memorijalnog centra Srebrenica – Potočari, u kojem su, prema navodima, zabilježeni elementi etničke provokacije, govora mržnje i zastrašivanja. Istaknuto je da takvi događaji predstavljaju direktan napad na dostojanstvo žrtava genocida, kao i na sigurnost zaposlenih i posjetilaca Memorijalnog centra.
U zahtjevu se navodi da su sva domaća pravna i institucionalna sredstva iscrpljena, te da je izostanak efikasne reakcije nadležnih organa doveo do normalizacije diskriminacije i stvaranja atmosfere nekažnjivosti. Moskovski mehanizam OSCE-a omogućava državama učesnicama da, i bez saglasnosti vlasti države ili entiteta na koji se odnosi, formiraju nezavisnu ekspertsku misiju radi istrage ozbiljnih kršenja ljudskih prava.
Duraković je poručio da ljudska prava nisu unutrašnje pitanje, već međunarodna obaveza, te da u situacijama kada institucije ne štite jednakost svojih građana, međunarodna zajednica ima i pravo i odgovornost da reaguje.
Očekuje se da Misija OSCE-a u Bosni i Hercegovini, u skladu sa svojim mandatom, proslijedi ovaj zahtjev svim državama učesnicama OSCE-a koje imaju diplomatsko predstavništvo u BiH, čime bi se otvorila rasprava o mogućem aktiviranju Moskovskog mehanizma.
