Na današnji dan 1975. godine preminuo je Ivo Andrić, jedan od najvećih i najuticajnijih pisaca s prostora Bosne i Hercegovine i jedini nobelovac iz naše zemlje.
Njegov život, književni rad i politička uloga i danas su predmet brojnih rasprava i polemika.
Andrić je rođen 9. oktobra 1892. godine u Travniku. Nakon rane smrti oca Antuna, koji je preminuo od tuberkuloze kada je Ivi bilo tek dvije godine, s majkom Katarinom preselio se prvo u Višegrad, a zatim u Sarajevo. Tu je završio sarajevsku Veliku gimnaziju s odličnim uspjehom, nakon čega je uz stipendiju HKD „Napredak“ započeo studije u Zagrebu, a potom ih nastavio u Beču i Krakovu. Studije je završio 1923. godine na Filozofskom fakultetu u Gracu, gdje je i doktorirao radom „Razvoj duhovnog života u Bosni pod utjecajem turske vladavine“.
Nakon Prvog svjetskog rata započeo je diplomatsku karijeru u službi Kraljevine Jugoslavije. Radio je u više evropskih gradova, između ostalog u Bukureštu, Trstu i Gracu, a 1939. godine imenovan je ambasadorom Kraljevine Jugoslavije u Berlinu. Tu dužnost obavljao je do početka Drugog svjetskog rata, nakon čega se vratio u Beograd.
Tokom ratnih godina povukao se iz javnog života i upravo u tom periodu napisao neka od svojih najznačajnijih djela. Među njima se posebno izdvajaju romani „Na Drini ćuprija“ i „Travnička hronika“, dok pripovijetku „Prokleta avlija“ mnogi književni kritičari smatraju vrhuncem njegovog pripovjedačkog umijeća.
Najveće međunarodno priznanje dobio je 1961. godine kada mu je u Štokholmu dodijeljena Nobelova nagrada za književnost za roman „Na Drini ćuprija“. U obrazloženju Nobelovog komiteta navedeno je da je nagrada dodijeljena „za epsku snagu kojom je oblikovao teme i prikazao sudbine ljudi tokom historije svoje zemlje“. Novčani iznos nagrade Andrić je poklonio za razvoj bibliotekarstva u Bosni i Hercegovini.
Mostovi su bili česta inspiracija u njegovom književnom stvaralaštvu. U njima je vidio simbol povezivanja ljudi, prostora i vremena, a upravo je roman „Na Drini ćuprija“ postao jedno od najvažnijih djela južnoslavenske književnosti.
Andrić se oženio relativno kasno, u 66. godini života, Milicom Babić, kostimografkinjom Narodnog pozorišta u Beogradu. Njihov brak trajao je do njene smrti 1968. godine, nakon čega se pisac povukao iz javnosti i sve češće boravio na liječenju.
Preminuo je 13. marta 1975. godine na Vojnomedicinskoj akademiji u Beogradu. Njegova urna položena je u Aleji zaslužnih građana.
Rodna kuća Ive Andrića u Travniku danas je Memorijalni muzej u kojem se čuvaju rukopisi, lični predmeti i dokumenti ovog velikog pisca, čija djela i danas zauzimaju posebno mjesto u književnosti regiona i svijeta.
