Dijabetes tipa 2 među vodećim uzrocima smrti u FBiH: kada provjeriti šećer
Dijabetes tipa 2 bio je peti najčešći uzrok smrti u Federaciji BiH tokom 2024. godine, kada je od ove bolesti umrlo 949 osoba. Zavod za javno zdravstvo FBiH upozorava da simptomi mogu biti blagi i da se bolest ponekad otkrije tek nakon pojave komplikacija.
Ispred dijabetesa na listi vodećih uzroka smrti bili su akutni infarkt miokarda, moždani udar, esencijalna hipertenzija i rak bronha i pluća. Od ukupno 20.484 umrle osobe u FBiH te godine, oko 4,6 posto smrti povezano je s dijabetesom tipa 2. Među umrlima bilo je 561 žena i 388 muškaraca.
U primarnoj zdravstvenoj zaštiti tokom 2024. registrovano je 75.507 osoba sa svim tipovima šećerne bolesti. Dijabetes je bio treća najčešće registrovana hronična nezarazna bolest kod porodičnih ljekara.
Kod dijabetesa tipa 2 znakovi mogu ostati neprimijećeni godinama. Svjetska zdravstvena organizacija navodi da se bolest može otkriti jednostavnim testom šećera u krvi, dok su redovni pregledi i laboratorijski nalazi važni za rano prepoznavanje.
Više od 90 posto oboljelih ima dijabetes tipa 2, koji se povezuje s gojaznošću, manjkom fizičke aktivnosti i nezdravom prehranom. Neliječena ili loše kontrolisana bolest može oštetiti krvne sudove, srce, oči, bubrege i nerve te dovesti do ozbiljnih komplikacija, uključujući srčani ili moždani udar, zatajenje bubrega i gubitak vida.
Ako primjećujete moguće znakove bolesti ili imate faktore rizika poput viška kilograma i malo kretanja, obratite se porodičnom ljekaru i razgovarajte o mjerenju šećera u krvi. Za prevenciju SZO preporučuje najmanje 150 minuta umjerene fizičke aktivnosti sedmično, održavanje zdrave tjelesne težine, uravnoteženu ishranu i nepušenje.
