TUZLA ZA POČETNIKE: O tuzlanskoj soli pisao je i Aristotel

TUZLA ZA POČETNIKE: O tuzlanskoj soli pisao je i Aristotel

@Vedran M

Pratite Kameleon na Facebooku


Dolaskom austrougarske vlasti počinje i proces istraživanja pojave solarstva i starosti ekpsloatacije soli na našim prostorima. Postoji vjerovatnost da je solarstvo još u predrimsko doba bilo jako razvijeno na prostorima današnje Bosne i Hercegovine. Antički pisci Aristotel i Strabon pišu o borbi oko sonih izvora između ilirskih plemena Ardijera i Autarijata (period od IV do I stoljeća p.n.e), i dok neki smatraju da su ti izvori bili kod Konjica u Hercegovini, drugi se pak drže mišljenja da su u pitanju bile borbe oko sonih izvora Tuzle.

Aristotel u svom djelu “De mirabilibus auscultationibus” navodi: “Kod Ardijera postoji brdo i na ovome otvor iz koga u proljeće izvire mnogo vode. Voda se zahvata i preko dana leži pod krovom, a preko noći se ostavlja vani da bi se nakon pet ili šest dana otaložila i postala odlična so. Ovu so su jako cijenili i davali su je svojoj stoci, koja je time očuvana od zaraze, jer oni inače so ne mogu nabaviti pošto žive daleko od mora i ne koriste nikakav saobraćaj da bi došli do mora”. Strabon, također, navodi: “Autarijati su ranije stalno ratovali zbog soli protiv Ardijera, koji su na njihovoj granici crpili so iz vode, koja je na proljeće dolazila iz jedne doline. Pet dana poslije, nakon što bi odležala, dobila bi se so. Da bi obustavili sukobe, dogovorili su se da zajedno crpe ovu vodu i proizvode so”.

Ćiro Truhelka, arheolog i historičar, ove borbe veže za prostor Tuzle i smatra da je solarstvo u Bosni bilo jako razvijeno u periodu kada su ove prostore naseljavali Iliri. Naročito teške borbe za izvore soli odvijale su se u periodu pred keltsku invaziju, kojom su Autarijati bili potpuno uništeni, a Ardijeri iz sjeveroistočne Bosne potisnuti prema obali Jadranskog mora. Predjeli gdje su se pojavili ovi izvori čine, prema njemu, kolijevku Bosne, a za vrijeme Rimljana zvali su se “As salinas”. Prema tumačenju Talocija samo ime Bosna značilo bi zemlja soli, jer bos u starom ilirskom dijalektu znači bačva ili kotlina za so i mjesto gdje se isparavanjem sone vode dobija so.

 

 

Izvor: bosnae.info